OPINIE
Rob Arthur over het herstel van de internationale bioscoopsector

Geen sprint, maar een marathon naar herstel

Opinie Rob Arthur 01

Rob Arthur

Als er iemand is met een uitgesproken mening over de internationale bioscoopmarkt, dan is het wel Rob Arthur, oprichter en directeur van Entertainment Solution Services. Volgens Arthur wordt de wijze waarop de bioscoopmarkt zich internationaal herstelt en zal ontwikkelen, bepaald door de marathon die wordt gelopen en niet door de sprint die wordt getrokken. Het woord is aan... Rob Arthur.

‘Voor mij als gastspreker op de London Film School deed zich kortgeleden de gelegenheid voor om met een groep enthousiaste, internationale filmstudenten te spreken en te debatteren over de huidige stand van zaken in de filmindustrie. Het was op zijn zachtst gezegd een boeiend en verhelderend gesprek.

Belangrijke onderwerpen die aan bod kwamen en een fundamentele impact hebben op de mondiale film- en bioscoopmarkt waren: de gevolgen van de stakingen in Hollywood, bioscoop versus streaming, verminderde bioscoopexclusiviteit, de tentpole driven markt, het gebrek aan films in het middensegment, het belang van lokale content, publieksbetrokkenheid, de financiële nood van investeerders en exploitanten én de hogere kosten om een bioscoop te kunnen openen en exploiteren.

'Er zijn veel positieve redenen om naar de dynamiek en vindingrijkheid van de Nederlandse markt te kijken.'

Het Westen en de groeimarkten
Niet eerder zag de wereldwijde filmindustrie zich op enig moment geconfronteerd met zoveel problemen. Het is dan ook niet verrassend om te zien hoe de internationale bioscoopmarkt daarop reageert. Het is een markt die in 2019 nog werd beoordeeld als een solide investering, een markt waarin bioscopen nog werden gezien als 'ankerhuurders'. Maar dat is veranderd. Vooral veel westerse markten zijn terechtgekomen in een periode waarin volatiliteit en de strijd om relevantie en overleving aan de orde van de dag zijn.

Tegelijkertijd zien we hoe opkomende markten als Afrika, het Midden-Oosten en Azië groeien, omdat ze minder afhankelijk zijn van Hollywood. Het publiek in de meeste van die opkomende markten is nooit opgegroeid met Indiana Jones, Star Wars of Mary Poppins. Zij hebben hun eigen jeugd- en popcultuur, ver verwijderd van de swingende jaren zestig of Beatlemania.

Een aandachtsgebied voor mij persoonlijk is Kazachstan, grenzend aan zowel Rusland als China. Ondanks de geopolitieke uitdagingen, is Kazachstan uitgegroeid tot een van de snelst groeiende digitale, cultuur- en medialandschappen ter wereld. Het land heeft een bloeiend film- en bioscoop-ecosysteem en is grotendeels zelfvoorzienend geworden dankzij lokale producties. Die voeden de ultramoderne bioscopen in de grote Kazachse steden. Relevante, lokale content vormt de basis van de succesvolle marktontwikkeling die maakt dat dit een van de snelst groeiende bioscoopmarkten ter wereld is.

Opinie Rob Arthur 02

Rob Arthur

'Sommige exploitanten zullen gaan investeren. Anderen zullen moeten strijden...'

We leven in een instabiele wereld, waarin politiek en economie met elkaar botsen en waardoor populaties over de hele wereld worden beïnvloed. We leven in onzekere tijden. Dat heeft gevolgen voor ons allemaal, ongeacht waar ter wereld we naar de bioscoop gaan.

Veerkracht
Als gevolg van mijn internationale ervaring zie ik dat er bedrijven zijn binnen de westerse filmsector die heel goed in staat zijn geweest om hun succes voor het voetlicht te brengen op het moment dat het goed met ze ging. Maar wat ze niet hebben gedaan is het erkennen van de fundamentele veranderingen die de sector momenteel doormaakt. Het zijn bedrijven die door die ontkenning bij de overheid of hun stakeholders aan het infuus zijn komen te liggen. Goed nieuws over films was er slechts in beperkte mate. En als het er wel was, raakte het ondergesneeuwd in de pers omdat er slecht nieuws te melden was over bioscoopexploitaties.

Bedrijven in de wereldwijd opkomende bioscoopmarkten ontvangen geen staatssteun. Ze verwachten dat ook niet. Ze zijn eraan gewend geraakt voorwaarden in te bouwen die hen in staat te stellen de volatiliteit, waarmee ze voortdurend worden geconfronteerd, te kunnen doorstaan. Opkomende markten hebben niet het vermogen om naar believen geld te drukken. Maar ze hebben daardoor wel de kracht om na tegenslagen, nota bene in een sneller tempo, terug te veren.

Nederland
Hoewel Nederland een kleine markt is vergeleken met andere markten in de wereld, zijn er veel positieve redenen om naar de dynamiek en vindingrijkheid van de Nederlandse markt te kijken. Groter is niet altijd beter!

De bruto boxoffice in Nederland is teruggekeerd op 97% van het niveau van vóór de pandemie, terwijl Noord-Amerika op 80% is uitgekomen en het Verenigd Koninkrijk op 83%. Het aantal verkochte bioscoopkaartjes in de vijf grootste markten in Europa (Frankrijk, Duitsland, Italië, Spanje en het Verenigd Koninkrijk) lag eind 2023 op 75% van het niveau van 2019, terwijl in Nederland het herstel alweer op 83% lag. 

Uit de overlevingsmodus komen
Bij eerdere recessies kon de uitspraak ‘bioscoop is recessiebestendig’ twijfelaars vaak over de streep halen. Maar volgens Eric Wold, bij CFA B. Riley Securities verantwoordelijk voor Media & Entertainment and Outdoor Leisure, is dat niet meer zo: 'Dit jaar (2024) gaat het moeilijk krijgen om 2023 te evenaren. De periode van oktober tot december, die vaak zorgt voor een omzetclimax, zou juist weleens 'relatief zwakker' kunnen worden dan de periode waarin de sector werd getroffen door de staking. De productieschema's en de beschikbaarheid van talent blijven constant aan verandering onderhevig. Dat brengt op dit moment meer neerwaartse risico’s met zich mee dan opwaartse mogelijkheden.' 

Op hetzelfde moment dat Wold dat zei, verklaarde Phil Clapp, CEO van de UK Cinema Exhibitors Association dat 'de meeste bezoekers die vóór de covidcrisis naar de bioscoop kwamen, ook nu weer graag naar de film gaan in hun lokale theater. De frequentie is echter een probleem. Ging een gemiddelde bezoeker vóór de pandemie zes keer per jaar naar de bioscoop, nu is dat drie à vier keer.' 

De bioscoopmarkt moet niet in de overlevingsmodus blijven hangen waarin die zich nu bevindt, maar zich aanpassen, zich heruitvinden en de weg naar de groei weer zien te vinden. Voor de een is dat misschien niet mogelijk gezien de uitdagingen op de balans (gebrek aan krediet en contant geld), bij de ander zal het zijn omdat er geen visie is. Maar er zijn ook exploitanten die juist aan de basis staan van toekomstige ontwikkelingen en een innovatie op de bioscoopmarkt. Kijk vooral uit naar hun jaarverslagen of hun opkomst in de komende maanden en jaren.

- lees verder onder de advertentie -

Harten en geesten terugwinnen
Volgens onderzoek van The Harris Poll was 77% van de respondenten het in 2023 sterk (38%) of enigszins (39%) eens met de stelling: 'Over het algemeen kijk ik liever thuis films dan in de bioscoop'. Slechts 6% was het hier absoluut niet mee eens. Cinema moet de harten en geesten van de mensen terugwinnen.

Je als bioscoop alleen maar richten op kaartverkoop werkt niet meer in tijden waarin streamingdiensten gemak en handigheid bieden. Merken moeten investeren in het beter begrijpen van hun publiek. Ze moeten anders gaan denken over de manier waarop ze actief met hun klanten kunnen communiceren, met als doel mensen in alle leeftijdsgroepen meer reden te geven om de bioscoop te bezoeken.

Meer dan ooit heeft het publiek de bioscoop nodig om iets te bieden wat het thuis niet kan krijgen. Dit zou de content zelf kunnen zijn, of de ongeëvenaarde technologie met het grootste scherm en meeslepend geluid, met luxe fauteuils en exceptionele F&B-aanbiedingen. Maar het kan ook de sociale ervaring zijn. Het samen zijn met familie, vrienden of zelfs met allemaal gelijkgestemde vreemden. Het biedt mensen ook de kans even los te komen van gadgets.

Erachter komen wat de redenen zijn voor verschillende doelgroepen om naar de bioscoop te gaan, is van cruciaal belang om mensen te verleiden uit hun huizen te komen, vooral in tijden van economische crisis en marktontwrichting.

'De bioscoopmarkt moet niet in de overlevingsmodus blijven hangen waarin die zich nu bevindt, maar zich aanpassen.'

Herstel komt niet vanzelf
De oplossing is niet nieuw. Toch blijven veel exploitanten zelfgenoegzaam en gaan zij ervan uit dat de sector wel zal herstellen. Of dat de distributie (ook in een staat van verandering) het zware werk wel zal doen. Moeten bioscoopexploitanten soms van deur tot deur gaan om in gesprek te raken met de miljoenen klanten in Europa die niet meer komen? What ticks their boxes net zozeer als TikTok'ing?

In een recent GLG-rapport zei 86% van de ondervraagde experts in de bioscoopbranche dat investeren in luxe-voorzieningen, zoals fauteuils en verbeterde F&B-aanbiedingen, essentieel en waarschijnlijk is. Maar weten wat nodig is en er ook naar handelen zijn twee verschillende dingen. Sommige exploitanten zullen gaan investeren om te kunnen groeien. Anderen zullen moeten strijden om hun financiën op peil te houden of zelfs maar te kunnen overleven. Het gebeurt op dit moment al. De onvermijdelijke herstructureringen gaan de relevantie en solvabiliteit van de markt in de toekomst bepalen.

In het Westen zal de markt kleiner, slanker en hoogstwaarschijnlijk winstgevender en duurzamer worden. The can will not be kicked much further down the road during 2024. In de opkomende markten liggen er nog tientallen jaren van groei in het verschiet, totdat ook zij dezelfde uitdagingen van de vraag van klanten versus het overaanbod aan schermen zullen bereiken.  Hoe het wereldwijde herstel er dit decennium en daarna gaat uitzien wordt bepaald door de marathon die wordt gelopen en niet door de sprint die wordt getrokken.’

Door Rob Arthur

Rob Arthur is oprichter en directeur van Entertainment Solution Services Ltd, een adviesbureau gespecialiseerd in cinema, filmproductie en vrijetijdsmarkt. Arthur heeft de afgelopen dertig jaar in verschillende leidinggevende functies gewerkt voor onder meer Vue Entertainment, Warner Village Cinemas en Curzon Cinemas. Hij heeft ook gewerkt aan projecten in onder meer Afrika, het Midden-Oosten, Kazachstan, Taiwan, Roemenië en Turkije. (Rob Arthur: rob@entertainmentsolutionservices.com / linkedin.com/in/rob-arthur-4084368).