Pim Hermeling 3x2 Pim Hermeling 1x1

INTERVIEW

Pim Hermeling

‘We zoeken de parels, artistieke films met een sociale relevantie, character driven en geëngageerd’

Vijftien jaar September Film

‘Ik ben heel trots op wat er staat’

Benelux filmdistributeur September Film bestaat vijftien jaar. Het feestje vond, hoe kan het ook anders, op 15 september jl. plaats. Voor de gelegenheid poseerden alle medewerkers voor een gepersonaliseerde versie van hun favoriete filmaffiche. Eigenaar en directeur Pim Hermeling liet zich met zijn zoon op de foto zetten voor zijn versie van de Drive My Car-poster, maar die foto haalde de eindstreep helaas niet. ‘We zijn een eind’, blikt hij terug, ‘maar het is nog niet klaar.’

September Film werd in 2008 opgericht. ‘Ik had mij na negen jaar teruggetrokken uit A-Film en net mijn eerste horecazaak gekocht’, herinnert Hermeling zich. ‘Ik dacht: leuk, ik ga lekker in m’n zaak zitten, krantje lezen, kopje koffie erbij… Na twee dagen wist ik: ik vind dit helemáál niet leuk! Internationaal zakendoen, dát vind ik leuk. Ik heb mijn aandelen in maart verkocht; in september ben ik al met een nieuw filmdistributiebedrijf begonnen. Niets is leuker dan een minuut van een film zien op een filmmarkt en dan meemaken dat uiteindelijk bijna iedereen in Nederland het over Parasite heeft. Dat geeft een kick.’

Parels zoeken
Het bedrijf ging van start als Wild Bunch Benelux. Toen het Franse Wild Bunch zich terugtrok, ging Hermeling als enige aandeelhouder verder, uiteindelijk ook onder een nieuwe naam. September Film begon met vier mensen; tegenwoordig zijn het er vijftien, waarvan een aantal in België. Het bedrijf brengt jaarlijks dertig à veertig films uit in de Benelux. Onder de successen vinden we (internationale) prijswinnaars als Parasite, Jagten, De slag om de Schelde, Triangle of Sadness, Shoplifters, Druk en Aftersun. ‘Als je kijkt naar waar we nu zijn, met de catalogus die we nu hebben, dan zijn die vijftien jaar eigenlijk voorbijgevlogen.’

'Een van de beste dingen die ik geleerd heb, is dat je nee kunt zeggen en dat je soms ook nee móet zeggen.'

September jubileum combi

Enkele werknemers in hun favoriete filmposter

‘We zoeken de parels’, legt Hermeling uit. ‘Artistieke films met een sociale relevantie, character driven en geëngageerd. Daarnaast vinden we het belangrijk Nederlandse films uit te brengen. Die zijn soms wat breder. De beentjes van Sint Hildegard, hoor ik mensen zeggen, dat is toch eigenlijk een commerciële film? Ja, maar op papier was het dat niet. Op papier was het een film in dialect, met een hoofdrolspeler die geen acteur is. Dat soort dingen vinden we ontzettend leuk om uit te brengen. Dat is interessant, anders, een uitdaging. Dat die film zo succesvol zou worden, konden we natuurlijk niet voorspellen.’

Erg veranderd is de missie niet in de loop der jaren. ‘Je kunt hooguit zeggen dat de exploitanten en verkopers inmiddels zien welke impact September Film kan hebben. Het is voor ons nu misschien iets gemakkelijker om met een moeilijkere film bij de vertoners aan te komen. Ze vertrouwen de naam September Film. Ze vertrouwen onze mensen. Jan van Aert, bijvoorbeeld. Ik werk al vijfentwintig jaar met hem. Niemand hoeft hem te vertellen hoe hij een film moet uitbrengen. Dat vertrouwen zie je ook bij de sales agents. Die kennen onze smaak, die weten wat ze aan ons hebben.’

'Ik denk dat de manier waarop we in de afgelopen vijfentwintig jaar met z’n allen films hebben gedistribueerd niet langer houdbaar is.'

Onder de streep
Betekent dat vertrouwen dat September Film nu ook meer risico’s durft te nemen met filmaankopen? ‘Het bedrijf is gezonder en stabieler dan in het begin, dus het zou raar zijn als ik daar ontkennend op zou antwoorden. Maar een van de beste dingen die ik geleerd heb, is dat je nee kunt zeggen en dat je soms ook nee móet zeggen. Op de laatste markt was een film die we graag wilden hebben. Mijn concurrenten waren bereid daar veel geld voor te betalen. Ik besloot niet verder mee te gaan. Ik denk dat er een maximum is aan wat een film kan opbrengen. Heel af en toe – om je positie te bepalen of omdat je echt verliefd bent op een film – ben je geneigd om in zo’n bidding war mee te gaan. Ik heb geleerd dat niet meer te doen. We weten allemaal hoe het met A-Film is afgelopen. Je hoeft niet álles. Ik wil over vijftien jaar nog een keer vijftien jaar September Film kunnen vieren. Bovendien, je hebt een verantwoordelijkheid naar de mensen in dit bedrijf.’

‘Het leuke aan filmdistributie is: het is geen voltooid product. Het is iedere keer iets nieuws. Een nieuwe ontdekking, een nieuwe regisseur, een nieuw talent. Elke filmbeurs is een verrassing. Aftersun, bijvoorbeeld, dat heeft niemand in de gaten gehad tijdens het maakproces. En dan is die film af en stuur ik mijn mensen daar naartoe en komen ze terug met: ‘Wow! Zó mooi!’ Van Parasite had ik op de markt in L.A. maar één minuut gezien. Alles in mijn lijf zei: die film gaat heel veel prijzen winnen. Het lukte mij alleen niet om die film te kopen. Een Aziatische partij. Dat irriteerde mij vreselijk. In Berlijn ben ik boos weggelopen. Ik was het gewoon zat. Tien minuten later werd ik gebeld door de sales agent: ‘Je bent zo gepassioneerd. Je mag hem hebben.’ Nou, de rest is geschiedenis.’

'Er wordt nu te veel gemaakt, er zijn te veel producenten en er zijn te veel distributeurs.'

pim hermeling

Parasite still
Parasite / still September Film

Toch ging het in de afgelopen vijftien jaar natuurlijk ook wel eens mis. ‘Ik was recentelijk enorm teleurgesteld over het resultaat van Stromboli. Een film als Het verloren transport had ook veel meer moeten doen. Dat doet pijn. Niet financieel – nou ja, ook wel natuurlijk – maar vooral: je hebt met die makers om de tafel gezeten, je hebt samen bepaalde verwachtingen. En dan moet je ze op vrijdag bellen om te vertellen dat er bijna niemand is geweest. Dat is zuur. Dat is echt het minst leuke aan dit vak.’

‘Nogmaals, je kunt een succes als De beentjes niet voorspellen. We stellen, net als iedereen, elk jaar een budget op voor het komende jaar. Daar zetten we dan ook de titels op, want we weten meestal al wat er komt, en we maken een inschatting van de bezoekersaantallen. Ik kan je verklappen: het totaalbedrag onder de streep is elk jaar goed geschat, al vijftien jaar lang, maar welke titels succesvol worden? Dat klopt nooit.’

Nog niet klaar
‘Ik denk dat de manier waarop we in de afgelopen vijfentwintig jaar met z’n allen films hebben gedistribueerd niet langer houdbaar is. Film zal altijd blijven, theaters zullen er altijd zijn, maar er zal veel meer verticale integratie moeten plaatsvinden. Distributeurs moeten, net als in het buitenland, ook gaan produceren en in het bezit zijn van eigen theaters. De marges worden kleiner. Je moet het uit de breedte halen.’

September Film deed al verschillende pogingen in die richting. Zo had het bedrijf een tijd lang een bioscoop in Arnhem en Antwerpen en presenteerde het in 2014 plannen voor een grote bioscoop in Utrecht. ‘Daar zijn we, om verschillende redenen, allemaal niet mee verder gegaan. De Kade in Utrecht had ik graag willen bouwen. We hadden ook een belang in een productiemaatschappij, Key Film, maar dat heb ik recentelijk van de hand gedaan. Soms heb je nu eenmaal een verschil van inzicht. Op dit moment heb ik een belang in Henneman Agency en ondersteunen we Doctor Script. We organiseren het Parool Film Fest samen met de krant en we hebben ons eigen screeningplatform, CineMember. Dat zijn allemaal dingen die we verder zullen uitbreiden in de komende jaren. We zijn een eind, maar het is nog niet klaar.’

- lees verder onder de advertentie -

'Volgens mij is September Film op dit moment de enige Nederlandse distributeur die voor 100% in handen is van één persoon. Ik ben de enige aandeelhouder en beschouw mezelf als een gezegend man.’

Is de ambitie om een eigen theater te bezitten er nog wel steeds? ‘Ja, de vraag is alleen hoe en waar. Ik heb er nooit een geheim van gemaakt dat ik graag een theater in Amsterdam zou hebben, ook omdat ik dan mijn passies horeca, kunst en film bij elkaar kan brengen op één locatie.’ Zo’n eigen theater zou overigens niet alleen films van September Film draaien, benadrukt Hermeling. ‘Waar je vroeger met een Nederlandse arthousefilm gemakkelijk 150.000 bezoekers trok, is dat nu moeilijker. Dat komt door het enorme aanbod, de verschraling van de smaak… Nu is het zo dat het grootste deel van het bioscoopgaande publiek geïnteresseerd is in Amerikaanse blockbusters. Ik denk dat we door de sfeer en het profiel van arthouse groter neer te zetten het aandeel dat voor de artistieke en cross-overfilm gaat verder kunnen oprekken. Ik heb niets tegen blockbusters, maar mijn ambitie is om een groter publiek te winnen voor de betere film.’ 

Liever selectiever
‘De hoeveelheid film die een mens in de bioscoop kan consumeren is niet onbeperkt’, aldus Hermeling. ‘Er wordt nu te veel gemaakt, er zijn te veel producenten en er zijn te veel distributeurs. De theaters zitten vol. Als je jaarlijks zeshonderd films in de bioscoop brengt, dan zal de goede film daardoor minder ruimte krijgen. Je kunt zeggen: jij doet daar met September Film toch ook aan mee? Dat klopt, ook ik moet mijn omzet draaien om mijn mensen te kunnen betalen. Maar liever breng ik twintig films uit die allemaal 200.000 bezoekers trekken, dan dat ik veertig films moet uitbrengen om op hetzelfde resultaat uit te komen.’

Hermeling ziet die problematische overvloed ook bij de Nederlandse producties. ‘Ik denk dat veel Nederlandse films beter geweest zouden zijn als de makers daar net iets langer over hadden gedaan. Meer voorwerk, meer productie, meer draaidagen. Maar ja, de druk van het produceren, om je overhead te kunnen betalen, die is in Nederland heel hoog. Films worden hier te snel gemaakt, voor een te klein budget. Dat komt de kwaliteit niet ten goede.’

‘Ik ben daarom een groot voorstander van selectievere financiering. Dat is moeilijk, maar ik zou het heel goed vinden als er iemand bij het Filmfonds of ander instituut zou zeggen: ‘Ik heb zoveel vertrouwen in jou, ik denk dat jij binnen vijf jaar een Gouden Palm-film maakt, ik ga jouw structureel financieren.’ Dan heb je wel een sterk iemand nodig. In België had je Pierre Drouot bij het Vlaams Audiovisueel Fonds. Hij was de man die heeft gezegd: ‘Hé, Lukas Dhont; hé, Felix Van Groeningen, wij gaan jullie steunen. Dáár zit talent.’ Dat durven, dat kunnen we niet in Nederland. Hier moet je elk project weer afwachten of het omarmd of afgeschoten wordt door de tien commissieleden die er allemaal wat over te zeggen hebben. Daar worden films ook niet beter van.’

Eigen handen
‘Volgens mij is September Film op dit moment de enige Nederlandse distributeur die voor 100% in handen is van één persoon. Ik ben de enige aandeelhouder en beschouw mezelf als een gezegend man. Ik doe ook nog wat andere dingen ernaast – horeca, kinderdagverblijf, vastgoed – maar dit blijft mijn baken. Ik ben heel trots op wat er staat. De mensen die hier werken zitten stuk voor stuk vol passie. We hebben dit met onze eigen handen opgebouwd en ik hoop dat we dit over vijftien jaar nog steeds mogen doen.’

Door Barend de Voogd