onderzoek
2022: De weg terug naar bioscoop en filmtheater

Samenstelling  bioscooppubliek bijna weer als vanouds

Onderzoek

In 2022 gingen er weer meer mensen vaker naar de bioscoop. Ouderen, vrouwen, alleenstaanden en mensen met lagere inkomens maakten een inhaalslag. Daarmee lijkt de samenstelling van het Nederlandse bioscooppubliek weer veel op dat van voor de coronacrisis, maar er zijn nog wel enkele verschillen. Dit blijkt uit de Bioscoopmonitor over 2022 van NVPI.

In totaal ging 58% van de Nederlanders (6+) minimaal één keer naar een bioscoop of filmtheater in 2022 (het zogenoemde ‘bereik’). Dat is een flinke stijging ten opzichte van de voorgaande coronajaren, maar het bereik lag nog wel lager dan tijdens de succesvolle jaren voor de coronacrisis. Ook de bezoekfrequentie (het aantal keer dat men gaat) steeg flink in 2022, naar gemiddeld 2,9 keer.

De Bioscoopbezoeker van 2022
Na twee jaren van coronacrisis mochten bioscopen en filmtheaters vanaf eind februari 2022 weer zonder restricties bezoekers verwelkomen met een groot filmaanbod. Het resultaat: een flinke stijging in bezoek ten opzichte van 2021. Die stijging had ook zichtbaar effect op de samenstelling van het Nederlandse bioscooppubliek, blijkt uit de resultaten van de Bioscoopmonitor. In 2022 werd een bioscoopbezoek weer populairder onder alle Nederlanders, maar opvallender is dat er weer relatief meer ouderen, vrouwen, alleenstaanden en mensen met lagere inkomens naar een bioscoop of filmtheater gingen. De samenstelling van het bioscooppubliek is daardoor weer grotendeels vergelijkbaar met de jaren voor de coronacrisis.

Sinds de eerste meting halverwege 2021 is er een duidelijke trend zichtbaar in het landschap van vod-diensten in Nederland: de markt lijkt gestabiliseerd of anders gezegd verzadigd.

Een jaar eerder waren het nog meer de jongeren en gezinnen die de weg naar de bioscoop wisten te vinden. Bij oudere leeftijdsgroepen was een bioscoopbezoek toen nog minder vanzelfsprekend. De angst voor het coronavirus speelde daarin een belangrijke rol.

Toch bleef ook in 2022 het oudere publiek in sommige segmenten nog wel iets achter. Zo was het filmtheaterpubliek in 2022 relatief jong, evenals de bezoekers aan Nederlandse films. Dat laatste is goed te verklaren door de grote populariteit van Nederlandse jeugdfilms in 2022.

Waarom men nog niet naar de bioscoop ging
Ondanks dat het bioscoopbezoek flink steeg in 2022, bleef een aanzienlijk deel van de Nederlanders toch nog weg. Als belangrijkste redenen hiervoor werden genoemd dat men meer films thuis is gaan kijken, dat andere vrijetijdsbestedingen voorgingen of dat het filmaanbod niet aantrekkelijk was. Dat laatste speelde vooral een grote rol bij jongeren. Opvallend is dat deze genoemde redenen niet heel veel afwijken in vergelijking tot de jaren voor de coronacrisis, zo blijkt uit onderzoek uit 2019*. Dus ondanks grote veranderingen, waaronder de coronacrisis en een flinke toename van het aantal streamingdiensten, is men nog niet heel anders gaan denken over een bioscoopbezoek.

Na twee jaren van coronacrisis mochten bioscopen en filmtheaters vanaf eind februari 2022 weer zonder restricties bezoekers verwelkomen met een groot filmaanbod.

De vod-monitor: is de markt verzadigd?
Sinds 2021 houdt NVPI ook het gebruik van streamingdiensten (vod) in de gaten. Aan de hand van marktonderzoek wordt gekeken naar trends in het gebruik van de verschillende diensten, het aantal diensten dat men in totaal gebruikt, de demografische kenmerken van de gebruikers, de kijkfrequentie, het aantal abonnees per dienst en de omzet. Ook worden actuele onderwerpen, zoals het animo voor abonnementen met reclames, onderzocht.

Sinds de eerste meting halverwege 2021 is er een duidelijke trend zichtbaar in het landschap van vod-diensten in Nederland: de markt lijkt gestabiliseerd of anders gezegd verzadigd. Dat wordt onder andere zichtbaar in het totale gebruik van vod-diensten met een abonnementsvorm (svod) onder Nederlanders (18+). Dit aandeel blijft schommelen tussen de 70% en 76%. Van een echte stijging is geen sprake meer. Ook in het gebruik van de verschillende diensten lijkt weinig te veranderen. Netflix is, met een bereik van 62% in het eerste kwartaal van 2023, verreweg de populairste dienst. Andere diensten komen niet in de buurt en laten weinig groei zien, met uitzondering van Videoland. Daarvan steeg het bereik sinds juli 2021 van 21% naar 27%. Ook in het totaal aantal diensten dat mensen gebruikt zit sinds 2022 geen groei meer. Dat zijn er gemiddeld 2. Dat verklaart mede waarom nieuwe diensten zoals SkyShowtime moeite hebben om nieuwe leden te vinden. Over (goedkopere) abonnementsvormen waarbij advertenties worden getoond zijn Nederlanders vooralsnog nog maar weinig positief, blijkt uit het onderzoek.

- lees verder onder de advertentie -

Netflix is, met een bereik van 62% in het eerste kwartaal van 2023, verreweg de populairste dienst. Andere diensten komen niet in de buurt en laten weinig groei zien, met uitzondering van Videoland.

Veel omzet uit abonnementsgelden
Hoewel de vod-markt nog maar weinig in beweging is, blijft het wel verreweg het belangrijkste kanaal voor het aanbieden van films. Uit berekeningen van het onderzoek blijkt dat er in 2022 ruim één miljard euro werd omgezet door alleen de svod-diensten die (ook) films aanbieden. Dat is ruim meer dan de omzet uit bioscopen en filmtheaters (in 2022 €258 miljoen). Let wel: het gaat hier om abonnementsgelden. Omdat mensen ook veelal andere content, zoals series en reality-tv, kijken op vod-diensten is het lastig in te schatten hoe deze omzet zich alleen naar film vertaalt.

Lees hier het volledige rapport.

Bioscoop- en vod-monitor
De Bioscoopmonitor is een trendonderzoek dat jaarlijks de demografische kenmerken van Nederlandse bioscoop- en filmtheaterbezoekers in beeld brengt. Daarnaast bevat het informatie over actuele onderwerpen die van invloed zijn op het bioscoopbezoek zoals de coronacrisis. Met de vod-monitor wordt ieder kwartaal het gebruik en de omzet van de Nederlandse vod-markt in beeld gebracht. Beide onderzoeken worden uitgevoerd door NVPI (de brancheorganisatie voor de film- en muziekindustrie) en GfK in opdracht van Filmdistributeurs Nederland (FDN) en het Nederlands Filmfonds. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Koen de Groot (koen.de.groot@nvpi).

Foto's Marco Rago / Lochmann Filmtheaterbetrieb